Feuilleton Abramovic - PhD

Aflevering 311 VideoArt: Hannah Wilke gebruikt haar lichaam om meesterwerken te infiltreren

Screenshot. Zie voor het YouTube filmpje (4:16 minuten) de link in de vierde alinea.

Volgens Amelia Jones, in haar boek Body Art / Performing the Subject, illustreert het project Intercourse with… van Hannah Wilke de neiging bij feministische bodyartists om zichzelf neer te zetten (perform) op hogelijk intersubjectieve manieren: als afhankelijk van relaties met anderen, zoals het publiek, geliefden en vrienden, de ‘male gaze’ (1998, p.166, zie ook aflevering 310).

Wat was ook alweer de ‘male gaze’, ofwel de mannelijke blik?

Deze term werd in 1975 bedacht door Laura Mulvey, een Brits feministisch filmcriticus. Kortweg gaat het over het mannelijk oogpunt in kunst, cultuur en maatschappij. Een leuke en uitgebreide uitleg met helder beeldmateriaal vind je bij Vileine!

Jones heeft hoogstwaarschijnlijk helemaal gelijk. Voor nu sla ik de theoretische kant van de zaak even over, dat komt op een later moment. Eerst komt de film van Wilke aan bod die ook op de pagina deappel.nl wordt vermeld (zie aflevering 310): Through the large glass (1977). Een lange zoektocht op internet levert deze video op. Maar er popt ook een kunstwerk van Marcel Duchamp op: Large Glass. Een wel heel toevallige overeenkomst met de titel van Wilke. Uitzoeken dus!

Op internet vind ik niets over een connectie, maar in mijn naslagwerken gelukkig wel. Zo schrijft Beate Söntgen in Feminist Avant-garde: Art of the 1970s : the Sammlung Verbund Collection, Vienna (2016, Gabriele Schor, Prestel Verlag, p.193-194):

‘Wilke gebruikt ook haar lichaam om meesterwerken, iconen van het modernisme, te infiltreren, die ze vervolgens rechtstreeks citeert. In de film Through the large glass confronteert ze de visie van Marcel Duchamp van een mechanische bruid in zijn La mariée mise à nue par ses célibataires, même (De bruid ontbloot door haar vrijgezellen, zelfs) met een striptease in het Philadelphia Museum of Art. Turend door het glas, ook bekend als Large Glass, ziet de toeschouwer Wilke zich langzaam ontkleden terwijl ze een serie overdreven modellenposes en -gebaren uitvoert.’

Voor een beter begrip van de acties van Wilke is dit filmpje (van Boijmans, beetje kleine weergave) wel handig. Hierin wordt het een en ander over het Grote Glas van Duchamp verteld. Pas toen het werk tijdens vervoer was beschadigd, het glas was gebarsten, vond Duchamp het werk voltooid. Als je googelt op ‘large glass duchamp’ krijg je diverse afbeeldingen te zien.

In Vrouw|en Kunst (2002, Taschen, p.559) wordt nog iets meer verteld over Wilke’s performance…

About the author

Susan Hol

Leave a Comment