Feuilleton Abramovic - PhD

Aflevering 88 Zelfverwonding: doelbewuste handeling

Marina Abramović, Rythm 10, 1973.

Foto hier gevonden.

Hoewel Abramović een paar keer bijna dood was (zie aflevering 87) en zichzelf tijdens haar performances opzettelijk verwondt, is er geen sprake van verminkingen waarbij ze een of meer lichaamsdelen kwijtraakt (zie aflevering 86).

Haar zelfverwonding moeten we dus scharen onder de ‘lichtere’ vormen. Maar dan zijn we er nog niet. Een belangrijk aspect bij zelfverwonding is de opzettelijkheid ervan, het bewuste handelen. Het gebeurt nooit ‘per ongeluk’, het is altijd een doelbewuste handeling.

Als zelfverwonding alleen om dit aspect ging, dan was de conclusie snel getrokken. Abramović gaat bij haar performances doelbewust en doelgericht te werk. Daar zit bitter weinig toeval bij. Neem Rythm 10 (1973) waarbij Abramović razendsnel met een mes tussen gespreide vingers van haar op de vloer gedrukte hand steekt. Dat is van begin tot eind uitgewerkt:

‘I turn on the first taperecorder.
I take the first knife and stab in between the fingers of my left hand as fast as possible.
Every time I cut myself I change the knife.
When I’ve used all of the knives (all of the rythms) I rewind the tape recorder.
I listen to the recording of the first part of the performance.
I concentrate.
I repeat the first part of the performance.
I take the knives in the same order, follow the same order, follow the same rhythm, and cut myself in the same places.
In this performance the mistakes of time past and time present are synchronized.
I rewind the second tape recorder and listen to the double rhythm of the knives.
I leave.’ (Klaus Biesenbach, 2013, p.12, in: Kristine Stiles, Klaus Biesenbach & Chrissie Iles, Marina Abramović. New York: Phaidon)

Abramović verwondt zichzelf in deze performance opzettelijk en doelbewust met messen. In die zin is er geen verschil met de cliënt die zichzelf opzettelijk verwondt. Hoe zit dat met het volgende aspect?

About the author

Susan Hol

Leave a Comment